Werken bij politie of defensie: wanneer het werk je bijblijft
Geschreven door drs. Pauline Bos
Psycholoog NIP en orthopedagoog, Amsterdam-Centrum
In hoogrisicoberoepen is functioneren onder druk geen bijzondere prestatie, het is de basis van het vak. Precies daardoor duurt het vaak lang voordat iemand doorheeft dat er iets aan het schuiven is.
Waarom het zo lang duurt
Gemiddeld wachten mensen in Nederland ruim veertig weken voordat ze bij mentale klachten hulp zoeken. In de veiligheids- en zorgsector is dat vaak nog langer, en de redenen zijn behoorlijk consistent.
De klacht hoort erbij, is de eerste. Je bent aangenomen omdat je hier tegen kunt, dus als je er niet tegen kunt, ligt het aan jou. De tweede: je collega heeft hetzelfde meegemaakt en die loopt gewoon door. De derde is praktischer: je bent bang voor wat het betekent voor je keuring, je dienstwapen of je inzetbaarheid.
Die derde reden is reëel, en het is geen goed idee om die weg te wuiven. Wel is het goed om te weten dat een traject in een particuliere praktijk buiten je werkgever om loopt en dat ik zonder jouw uitdrukkelijke toestemming niets deel.
Wat er van binnen verandert
- Je blijft thuis scannen, ook als er niets aan de hand is
- Je slaapt lichter, of wordt wakker met je hart in je keel
- Bepaalde straten, geuren of meldingen wil je liever niet meer
- Je bent korter van stof geworden tegen je gezin
- Je drinkt meer, of sport harder, om af te vlakken
- Je merkt dat je minder voelt in plaats van meer
Moral injury: als het niet om angst gaat
Niet alles wat blijft hangen is angst. Een deel van wat ik zie heeft te maken met wat er is gebeurd op het vlak van goed en fout. Je hebt een beslissing genomen die je binnen de regels moest nemen en die verkeerd uitpakte. Je hebt niet ingegrepen omdat het protocol dat voorschreef. Je hebt iets gezien wat je niet kon stoppen.
Dat heet moral injury, en het reageert anders dan gewone angstklachten. Er zit meestal schaamte of schuld onder, en soms boosheid richting de organisatie. Praten over "het was niet jouw schuld" helpt daar zelden, omdat het probleem niet is dat je het verkeerd ziet.
Wat wel helpt, is werken aan de conclusie die je over jezelf trok, en aan wat er sindsdien met je waarden is gebeurd. Dat is trager werk dan een enkelvoudig incident, maar het is goed te doen.
Herstel van een overbelast zenuwstelsel is geen teken van zwakte. Het is professioneel onderhoud aan je belangrijkste instrument: jezelf.
Wat een traject praktisch betekent
Acht sessies van een uur, in Amsterdam-Centrum of online, in te plannen rond onregelmatige diensten. Voor EMDR hoef je niet uitgebreid te vertellen wat er is gebeurd, want het werkt op het beeld dat je voor jezelf oproept. Dat verlaagt voor veel mensen de drempel aanzienlijk.
Werkgevers in de veiligheids- en zorgsector vergoeden zulke trajecten regelmatig volledig, vanuit een ARBO- of preventiebudget. Op de factuur staat dan dat er een traject is gevolgd, zonder inhoud.
drs. Pauline Bos
Psycholoog NIP en orthopedagoog, Amsterdam-Centrum
Ruim 25 jaar ervaring met mensen, gedrag en de verhalen die mensen over zichzelf zijn gaan geloven.